Privredno pravo

Usluge

  • Opšti savjeti u oblasti korporativnog prava;
  • Osnivanje svih vrsta privrednih društava;
  • Obezbijeđivanje usklađenosti poslovanja privrednih društavasa relevantnim propisima;
  • Izrada osnivačkih akata, statuta, ugovora članova društva, internih pravilnika i procedura;
  • Sastavljanje svih ugovora, odluka i dokumenata neophodnih za redovno poslovanje privrednih društava;
  • Stečaj, likvidacija, bankrotstvo;
  • Naplata potraživanja.

Subjekti privrednog prava i forme društava

Subjekti privrednog prava (privredni subjekti) su fizička i pravna lica koja su u privrednopravnom prometu nosioci prava i obaveza. Subjekti privrednog prava mogu biti organizovani u individualnom organizacionopravnom obliku - preduzetnici ili u kolektivnom organizacionopravnom obliku - privredna društva, banke i druge finansijske organizacije, društva za osiguranje, berze, javna preduzeća, zadruge, i dr. Preduzetnik je fizičko lice koje je registrovano i koje radi sticanja dobiti u vidu zanimanja obavlja sve zakonom dozvoljene djelatnosti, uključujući umjetničke i stare zanate i poslove domaće radinosti. Privredno društvo je pravno lice koje osnivaju osnivačkim aktom pravna i/ili fizička lica radi obavljanja djelatnosti u cilju sticanja dobiti. Banka je akcionarsko društvo, koje ima dozvolu za rad koje obavlja depozitne I kreditne poslove, a može obavljati i druge poslove u skladu sa zakonom. U druge finansijske organizacije spadaju: poštanska štedionica, štedionica, štedno-kreditna organizacija, štedno-kreditna zadruga. Društva za osiguranje osnivaju se u obliku akcionarskog društva za osiguranje, društva za uzajamno osiguranje ili agencije za poslove pružanja drugih usluga osiguranja, radi obavljanja poslova osiguranja i reosiguranja, kao i drugih poslova u vezi sa osiguranjem i reosiguranjem (npr. snimanje i procjena štete, pružanje tehničkih I intelektuallnih usluga i sl.- agencije za poslove pružanja drugih osiguranja). Berza je pravno lice organizovano kao akcionarsko društvo koje obavlja djelatnost organizovanja trgovine hartijama od vrijednosti i drugim finansijskim instrumentima na berzanskom tržištu, odnosno na berzanskom i vanberzanskom tržištu. Brokersko-dilersko društvo je pravno lice organizovano kao akcionarsko društvo radi obavljanja djelatnosti na organizovanom tržištu hartija od vrijednosti (posredovanje u kupovini i prodaji hartija od vrijednosti i kupovina i prodaja hartija od vrijednosti u svoje ime, a za račun nalogodavca, odnosno u ime i za račun nalogodavca – brokerski poslovi; kupovina i prodaja hartija od vrijednosti u svoje ime i za svoj račun, radi ostvarivanja razlike u cijeni - dilerski poslovi, i dr.). Javno preduzeće je preduzeće koje obavlja dijelatnost od opšteg interesa, a koje osniva država, odnosno jedinica lokalne samouprave.

Pravne forme privrednih društava prema ZOPD su ortačko društvo, komanditno društvo, društvo sa ograničenom odgovornošću (DOO) i akcionarsko društvo (otvoreno I zatvoreno). S obzirom na zajednička obilježja pojedinih oblika privrednih društava, privredna društva se, u zakonodavstvu i pravnoj teoriji, razvrstavaju u grupe prema više kriterijuma.
Uobičajena je podjela privrednih društava na društva lica i društva kapitala (Zakon o preduzećima je, za razliku od ZOPD, izričito razvrstavao privredna društva u ove dvije grupe). U društva lica spadaju ortačko društvo i komanditno društvo, a u društva kapitala spadaju akcionarsko društvo i društvo s ograničenom odgovornošću. Osnovne karakteristike društava lica su:- lična svojstva članova i međusobno povjerenje i povezanost bitna je za njihovo nastajanje i postojanje; činjenice vezane za ličnost članova (ortaka i komplementara) kao što su smrt poslovna neposobnost, istupanje iz društva, isključenje, često vode prestanku društva; dominiraju elementi intuitu persona, članovi društva (ortaci, odnosno komplementari) neograničeno solidarno odgovaraju za obaveze društva;

  • društvo mora imati najmanje dva člana (ortaka kod ortačkog društva, odnosno makar jednog komplementara i jednog komanditora kod komanditnog društva);
  • za postojanje društva nije bitan kapital, tako da se za ova društva ne traži minimalni novčani deo osnovnog kapitala (s obzirom na odgovornost članova za obaveze društva);
  • ovim društvima upravljaju, vode poslove društva i zastupaju društvo članovi društva (prije svega, ortaci, odnosno komplementari svi što je i zakonska pretpostavka, nekolicina ili jedan) tako da nemaju posebne organe (skupština, upravni odbor, nadzorni odbor);
  • članovi društva imaju široku autonomiju u pogledu uređenja odnosa u društvu (osnivačkim aktom i ugovorom članova društva, prije svega), a zakonske odredbe kojima se ti odnosi uređuju, po pravilu, su dispozitivne prirode;
  • stupanje novih članova u društvo kao i raspolaganje udjelom je, po pravilu, ograničeno (naročito prenos udjela trećim licima); najčešće posluju pod personalnim poslovnim imenom (ime jednog, nekolicine ili svih ortaka), i dr.

Osnovne karakteristike društava kapitala su:

  • kod ovih društava od odlučujućeg značaja je kapital odnos a ne lična svojstva članova/akcionara društva (društvo se ne konstituiše, ne funkcioniše i prestaje zavisno od tih svojstava);
  • društvo svojom imovinom odgovara za svoje obaveze, dok akcionari, odnosno članovi ne odgovaraju za obaveze društva, već samo snose rizik poslovanja društva do visine svog uloga u društvo;
  • društvo kapitala ima osnovni kapital podijeljen na akcije, odnosno udjele, a zakonom se propisuje minimalni novčani deo osnovnog kapitala;
  • društvo kapitala najčešće ima više članova ali pojedini oblici mogu imati i samo jednog člana/akciona (DOO i zatvoreno akcionarsko društvo - jednočlano društvo);
  • društvom upravljaju i vode poslove društva organi društva, a ne članovi/akcionari neposredno;
  • sticanje svojstva člana/akcionara društva, najčešće nije ograničeno, prenos udjela je po pravilu slobodan (ovo se naročito odnosi na otvorena akcionarska društva);
  • promjena članova nema nikakav uticaj na status društva i prava i obaveze ostalih članova/akcionara;
  • ova društva po pravilu posluju pod realnim, predmetnim poslovnim imenom; društva kapitala (naročito, akcionarsko društvo) mogu da se osnivaju za obavljanje svih privrednih djelatnosti, (obuhvatajući i bankarske, berzanske,brokerske poslove, kao i poslove osiguranja).